Wanilia – aromatyczny skarb z Madagaskaru
Wanilia to coś więcej niż tylko popularny smak w deserach — to roślina o fascynującej historii, wymagającej uprawie i ogromnej wartości. Aż 80% światowej wanilii pochodzi z Madagaskaru, gdzie tropikalny klimat tworzy idealne warunki dla jej wzrostu.
Od kwiatu do laski wanilii – ręczna praca i cierpliwość
Wanilia jest gatunkiem orchidei, preferują one częściowy cień, dlatego często wykorzystuje się pnie drzew jako rusztowania dla pnączy. Zapach kwiatów wanili jest lekki i świeży.
Trzeba zapylać je ręcznie, ponieważ poza Meksykiem nie mają naturalnych zapylaczy. (kiedyś próbowano przewiezć ten specjalny gatunek pszczoły na Madagaskar ale niestety nie przetrwała podróży ani warunków klimatycznych wiec zaniechano kolejnych prób).
Historia wanilii
Wanilia pochodzi pierwotnie z Meksyku, Karaibów, północnej Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Totonakowie i Aztekowie używali wanilii do celów rytualnych i jako dodatek do napojów. Gdy Hiszpanie podbili Azteków, zabrali wanilię ze sobą do Europy.
Wanilia szybko zyskała popularność, ale Europejczycy odkryli, że może być naturalnie zapylana tylko przez specyficzne meksykańskie gatunki pszczół. Poza Meksykiem szansa na samoistne zapylenie kwiatu wanilii wynosi mniej niż 1 procent, co sprawiało, że uprawa wanilii poza jej rodzimym regionem była niezwykle trudna.
Problem ten został rozwiązany w 1841 roku, kiedy Edmond Albius, młody niewolnik, nauczył się ręcznie zapylać kwiaty wanilii. To odkrycie pozwoliło na uprawę wanilii w tropikalnych rejonach całego świata.
Praktyki uprawy i zbioru
Chociaż wanilię można uprawiać poza jej rodzimym terenem, nadal jest to roślina pracochłonna w uprawie i przetwarzaniu. Potrzeba od trzech do czterech lat, aby roślina wanilii zaczęła produkować laski wanilii. Kwiat wanilii kwitnie tylko raz w ciągu całego roku. Jest bardzo delikatny i musi być zapylony rano — w chłodniejszych godzinach dnia. Jeśli nie zostanie zapylony w tym niezwykle krótkim okresie, kwiat więdnie — co oznacza brak laski wanilii do zebrania później.
Każdy kwiat produkuje tylko niewielką grupę strąków, które dojrzewają przez dziewięć miesięcy przed zbiorem. Gdy są gotowe, zbiera się je ręcznie i szybko przekazuje do przetwarzania. Pierwszy krok w przetwarzaniu wanilii nazywany jest „killing” (zabijanie). Brzmi drastycznie, ale chodzi po prostu o zanurzenie zielonych strąków wanilii w gorącej kąpieli wodnej na około trzy minuty, aby zatrzymać ich rozwój.
Po tym strąki przenosi się do drewnianych skrzynek do „pocenia” (sweating), co aktywuje enzymy w ziarnach i sprawia, że stają się miękkie i uzyskują ciemny kolor, jaki znamy z gotowych lasek wanilii. Strąki pozostają w skrzynkach w temperaturze pokojowej przez 24 do 48 godzin.
Po poceniu strąki muszą zostać wysuszone. Rolnicy wystawiają je na bezpośrednie poranne słońce na kilka godzin dziennie przez 10 dni, a następnie suszą je w cieniu w dobrze wentylowanym magazynie przez dwa miesiące.
Kolejnym etapem jest kondycjonowanie. Strąki sortuje się według zawartości wilgoci, koloru i jakości, a następnie przechowuje w drewnianych skrzyniach przez dwa do trzech miesięcy. To pozwala ziarnom w pełni rozwinąć smak i aromat. Przez cały proces strąki są sprawdzane i sortowane ponownie, aby zapewnić jak najwyższą jakość.
Na końcu, gdy ziarna są w pełni dojrzałe, są sortowane po raz ostatni i pakowane do wysyłki.
Absolut waniliowy - czyli destylacja
Dla doTERRA to nie koniec produktu. Aby stworzyć czystą wanilię absolutną, strąki wanilii muszą najpierw przejść przez proces ekstrakcji CO₂, który polega na zmieleniu strąków na małe kawałki i umieszczeniu ich w specjalnym naczyniu ekstrakcyjnym. CO₂ w stanie nadkrytycznym rozpuszcza i oddziela składniki wanilii, co pozwala na skoncentrowanie zarówno związków zapachowych, jak i aromatycznych.
W kolejnym kroku, związki te są oddzielane od siebie, a CO₂ zamienia się ponownie w gaz, zostawiając ekstrakt czysty i wolny od pozostałości rozpuszczalników. Następnie stosuje się czysty, naturalny alkohol, aby usunąć resztki wosków lub innych składników i uzyskać finalny produkt: czystą i naturalną wanilię absolutną.
Ten czasochłonny proces sprawia, że wanilia jest drogą przyprawą. W rzeczywistości jedyną droższą przyprawą na świecie jest szafran.
W rezultacie wiele firm tworzy syntetyczne aromaty waniliowe, aby zaoszczędzić czas i pieniądze. Szacuje się, że większość produktów o smaku waniliowym dostępnych na rynku nie zawiera w ogóle prawdziwej wanilii…
Dlaczego właśnie Madagaskar?
Madagaskar to serce światowej uprawy wanilii. Tysiące rodzin żyje tu z jej produkcji.
Firma doTERRA wspiera lokalne społeczności, finansując m.in. ośrodek szkoleniowy dla dzieci rolników – Mahadera Agricultural Training Center – gdzie uczą się nie tylko rolnictwa, ale też finansów i planowania przyszłości.
Za skromną laską wanilii stoi niesamowita historia: ręczna praca, miesiące pielęgnacji i wsparcie lokalnych społeczności. To przyprawa luksusowa, ale też pełna wartości – nie tylko smakowych.
W miesiącu sierpniu możesz zakupić wanilię z doTERRA z 10% zniżką.
Jeśli posiadasz swoje konto w doTERRA, wystarczy, że dodasz ją do koszyka – cena widoczna przy produkcie uwzględnia już obniżkę 10%.
Jeśli nie jesteś jeszcze klientem – skontaktuj się ze mną, a podpowiem Ci, jak możesz zaopatrzyć się w wanilię.
*Tekst na podstwie DōTerra Living Magazine